Global Entrepreneurship Monitor (GEM) erakundearen Emakumeen Ekintzailetzari buruzko 2024/25 Txosteneko datuek berresten dute emakumeak direla errentagarritasuna eta jasangarritasuna bereizten ez dituen negozio-eredu bateranzko eraldaketaren buru.
Industria osteko aroan munduko oinarri ekonomikoak berreraikitzeak kapitala metatzea baino zerbait gehiago eskatzen du; funtsean, xede bat eskatzen du. Nazioarteko ekonomia nagusiak Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako Helburuekin (GJH) beren ekoizpen-ehunak presaka lerrokatzen saiatzen diren testuinguru honetan, enpresa-lidergoaren dinamikek isilpeko baina sakoneko mutazioa bizi dute. Eta eraldaketa horren abangoardian, XXI. mendeko eskakizunekin sintonia handiagoa erakutsiz, ez daude molde zaharreko korporazioak, emakume ekintzaileak baizik.
GEMen Emakumeen Ekintzailetzari buruzko Txostenaren azken edizioak (2024/25) emandako datuak, alde horretatik, ukaezinak dira. Enpresa bat sortzea erabakitzen duten emakumeen %77,3k izaera sozialeko helburuak lehenesten dituzte beren negozio-planetako ardatz gisa; gizonen artean, berriz, %72,9k egiten dute hori. Gizarte-dibidenduaren aldeko alde hori ingurune fisikoaren babesari dagokionez ere errepikatzen da: emakume enpresarien %56,7k ingurumen-helburuak beren jardueraren erdigunean kokatzen dituzte, gizonen %55,9ren aldean. Joera hori eredu sistemiko baten ondorio da: GEMek aztertutako eskualde guztietan, emakumeek gizonek baino %5 probabilitate handiagoa dute berehalako etekin ekonomikoaren maximizazioaren gainetik iraunkortasuna eta jasangarritasuna lehenesteko; horrela, enpresa-arrakastaren esanahia berriz definitzen dute.
Fenomeno hori joera altruista huts gisa ulertzea diagnostiko makroekonomikoaren akats bat litzateke. ESG irizpideekin (ingurumenekoak, sozialak eta gobernantzakoak) konprometitutako negozio-ereduen aldeko hautuak etorkizuneko arrisku globalei buruzko irakurketa askoz zehatzago bati erantzuten dio; izan ere, jasangarritasuna beren DNAren barruan txertatzen duten erakundeek egokitzapen arautzaile handiagoa, talentu gaztea hobeto atxikitzeko gaitasuna eta krisien aurrean erresilientzia handiagoa erakusten dute. Faktore horiek lehenetsiz, emakume ekintzaileek ez dute soilik erantzukizun etiko baten arabera jarduten, baizik eta biharko erronkei aurre egiteko prest dauden enpresa sendoagoak diseinatzen ari dira.
Ebidentzia horren aurrean, erakunde publikoek eta finantzaketa pribaturako mekanismoek ezin dute albo batera begira jarraitu. GEMek Emakumeen Ekintzailetzari eta Jasangarritasunari buruzko monografia espezifiko berriak prestatzea urrats egokia da legegileei froga zientifiko ukaezinak eskaintzeko. Hala ere, xedea duen lidergo hori ospatzea ariketa antzua izango da, baldin eta kreditu-eskuragarritasun bidezkoa eta emakumeek sortutako enpresak sendotzea oraindik zailtzen duten egiturazko oztopoen eraispena ez badatoz harekin batera. Abangoardia dagoeneko definituta dago; orain, merkatuari dagokio erabakitzea haren erritmoan ibiltzen den ala atzean geratzen den.